Verlatingsangst en bindingsangst zijn populaire begrippen geworden de laatste paar jaar. Als de relatie niet lekker loopt of je voelt je in de steek gelaten dan wordt ter bescherming van je eigen pijn en onmacht nog wel eens geroepen dat hij of zij wel bindingsangst zal hebben.
Het kan ook zijn dat je na de eerste weken van verliefdheid wrevel begint te voelen over de constante aandacht en bevestiging die je nieuwe partner zoekt. Waar jullie in eerste instantie dolverliefd alle mogelijke momenten bij elkaar wilden zijn en geen genoeg van elkaar kregen, begint na twee weken tot drie maanden de ergernis als je je eigen leven weer een beetje begint op te pakken. Jouw partner verandert in jouw ogen van de ideale man of vrouw in een blok aan je been. Gevalletje verlatingsangst hoor ik je denken…
Daarmee suggereer je dat het probleem bij de ander ligt en heb je een verklaring waarom het niet goed werkt tussen jullie. We gaan er dan aan voorbij dat hechting in de relatie van twee kanten komt en jij zelf ook een rol speelt in de hechtingspatronen in jullie relatie. Heel vaak trekken mensen met onveilige hechtingstijlen elkaar namelijk aan. Dus wat zegt het als jouw partner bindingsangst of verlatingsangst heeft? Heb jij wellicht ook een patroon van bindingsangst of was jouw verlatingsangst de reden dat jouw partner je (in eerste instantie) woest aantrekkelijk vond.
Hannah Cuppen heeft in haar boek “Liefdesbang” een mooie uitleg gegeven hoe de “liefdesdans” tussen twee onveilig gehechte mensen werkt. Zeker een aanrader om te lezen als bovenstaande situaties jou bekend voor komen!
Welke patronen kunnen er ontstaan tussen onveilig gehechte mensen?
Laten we Eline als voorbeeld nemen. Ze is een zelfstandige dame die haar leven prima op de rit heeft. Goeie baan en leuke vrienden. Alleen op het gebied van relaties wil het niet zo lukken. Ze is snel verliefd dus daar ligt het niet aan; ze staat immers wel open voor de liefde. Wat haar verwart is dat ze in eerste instantie helemaal idolaat kan zijn van haar nieuwe liefdes. Maar na een tijd heeft ze het gevoel dat ze voor die kerels moet gaan zorgen. Als afhankelijke puppies wachten ze braaf tot Eline tijd heeft. Alles wat ze doet is in de ogen van de nieuwe prins op het paard geweldig. Eline weet zelf heel goed dat daar geen ene moer van klopt en dat ze zo haar eigen leerpunten heeft, maar daar wil haar prins niets van weten. Na verloop van tijd daalt het respect van Eline voor haar partner en ergert ze zich aan alles. Zelfs de manier waarop hij zijn jas aantrekt! Tijd om er een punt achter te zetten en op zoek te gaan naar een man die wel haar respect afdwingt. Ook op langere termijn.
Dan ontmoet ze Henry. Henry is prachtig en ontzettend zichzelf. Hij trekt zich schijnbaar van de hele wereld niets aan en doet precies waar hij zin in heeft. De eerste weken van verliefdheid zijn voorbij en Eline is helemaal in de wolken van haar nieuwe vriend. Ze bewondert hem nog steeds en in tegenstelling tot de verafgoding van andere vriendjes maakt Henry haar heel duidelijk dat ze de verkeerder schoenen aan heeft. Dat sommige vrienden van haar wel heel erg “apart” zijn en dat ze toch eens moet nadenken over haar ambities in het werk. De bewondering van Eline wordt alleen maar groter “eindelijk een man die haar aan kan”. En laten we wel wezen; die schoenen konden ook eigenlijk niet meer, haar vriendin die Henry “apart” noemt, is inderdaad erg egoïstisch en het wordt tijd om de carrière ladder verder te beklimmen.
Henry fladdert ondertussen verder in zijn eigen leventje en ondanks alle aanpassingen die Eline doet om het Henry naar de zin te maken, voelt ze dat hij van haar afdrijft. De bewondering is weg en zo duurt de relatie een tijdje voort. Totdat Henry het benauwd krijgt, tijdens het zeilweekend een hele leuke dame ontmoet en zonder veel toestanden een einde maakt aan de relatie met Eline. Liefde laat zich nou eenmaal niet sturen nietwaar?
Patronen van verlatingsangst en bindingsangst
Allereerst is geschetst voorbeeld ook andersom voor te stellen. Eline is de man en Henry is de vrouw. Het maakt eigenlijk niet uit. In principe hebben zowel Eline en Henry hetzelfde patroon. Zolang de ander “onbereikbaar” is en voor bewondering zorgt, is er een gevoel van verliefdheid. Doordat die ander jou bewondert, kun je een tijdje door de ogen van een ander het gevoel krijgen hoe bijzonder je bent. Dat gevoel is zo fijn en verslavend dat je 1000 angsten hebt dat je dat gevoel zult moeten missen. Met die verlatingsangst doe je er alles aan om de relatie in stand te houden. Je past je aan om het gevoel van “heel zijn” in stand te houden. Als blijkt dat de persoon die jou bewondert ook maar een gewoon mens blijkt te zijn met zijn eigen tekortkomingen, dan ga jij je ergeren. Want zijn bewondering voor jou is niet zo veel waard als jij de bewondering voor hem of haar niet meer voelt. En daar dient de bindingsangst zich aan.
Als jij de bewondering nog wel voelt maar je partner is de bewondering kwijt dan zit jij nog in je verlatingsangst. Je hebt die ander nog steeds nodig om een gevoel van “heel zijn” te ervaren. Op het moment dat jij in die fase voelt dat de ander zich aan je ergert dan voelt dat als een complete afwijzing. Je hebt jezelf door de ogen van jouw partner bewonderd, nu zie je door diezelfde ogen hoe belabberd je er voor staat met je foute schoenen, stomme vrienden en discutabele carrière. Je hebt jouw authenticiteit afhankelijk gemaakt van de goedkeuring en erkenning van de ander. En daar kun je behoorlijk van in de war raken…
Bij veilig gehechte mensen gebeurt er op een aantal cruciale momenten iets waardoor zij niet aan de relatie beginnen of vroegtijdig een grens trekken omdat hun gevoel aangeeft dat ze niet erkend worden om zichzelf (wat ze ook prima in staat zijn om zelf te reguleren) maar iets moeten oplossen bij de ander. Ze hebben die ander niet nodig om “heel te worden”. En dus belanden ze niet in het patroon van afstoten een aantrekken dat mensen met een onveilige hechting wel geneigd zijn te verwarren met liefde.
Er zijn tal van situaties te beschrijven die bijdragen aan een relatie waar je geen liefdesverbinding maakt, maar je eigen verdriet en eenzaamheid van je onveilige hechting probeert op te lossen. Omdat het patronen zijn die je als kind hebt aangeleerd en waarmee jij jouw beeld hebt gemaakt van wat liefde is, zijn het vaak onbewuste patronen. Het kan dus wel even duren voordat je in de gaten hebt dat liefde voor jou niet zo vanzelfsprekend is. En erger nog; dat jouw beeld van liefde niet zo veel te maken heeft met liefde die voor echte verbinding zorgt, waarbij je jezelf mag zijn en waarbij je de ander in zijn of haar waarde kunt laten.
Wat kun je doen om jouw patronen van verlatingsangst of bindingsangst te doorbreken?
Lukt het jou ook niet om een gelijkwaardige relatie op te bouwen en jezelf te zijn of blijven in die relatie? Dan is het nu misschien het goede moment om een afspraak te maken en samen met mij te onderzoeken hoe jij jezelf kunt zijn of blijven in een gezonde relatie.
Met die verlatingsangst doe je er alles aan om de relatie in stand te houden
