Codependentie therapie

Als Codependentie therapeut ondersteun ik je om patronen van verlatingsangst, bindingsangst en liefdesverdriet te onderzoeken en te doorbreken. Maar wat is codependentie eigenlijk precies? En wat kun je van Codependentie therapie verwachten? Je leest het hieronder.

Wat is codependentie?

Codependentie is een patroon waarbij jij je eigen behoeftes ondergeschikt maakt aan die van een ander waardoor jezelf min of meer verdwijnt. Meestal heb je dit ergens in je jonge leven aangeleerd, omdat het niet veilig was je eigen gevoelens of behoeftes kenbaar te maken. Codependentie is niet zomaar een gedragspatroon; het is een diepgewortelde relatie- en overlevingsstrategie die zijn oorsprong vaak vindt in de vroege hechtingsrelaties. Als kind heb je dan geleerd om je aan te passen, te pleasen of jouw behoeftes te onderdrukken om liefde of veiligheid te verkrijgen.

Wat de aanleiding ook is geweest; je hebt geleerd om voor jezelf te zorgen door voor de ander te zorgen. Je hebt geprobeerd om de emoties van een ander te reguleren zodat je eigen veiligheid zo groot mogelijk werd.

Veel mensen met codependentie herkennen patronen als:

• Pleasen: je richt je op de verwachting en behoeftes van de ander en probeert daar aan te voldoen.
• Moeite met grenzen: waardoor je in relaties blijft die niet (meer) gezond zijn of juist vroegtijdig terugdeinst voordat er verbinding is.
• Angst om alleen te zijn: waardoor het in stand houden van de relatie prioriteit krijgt. Ook als die emotioneel of fysiek onveilig is.
• Laag zelfbeeld en afhankelijkheid van externe bevestiging: omdat je niet geleerd hebt dat jij en jouw mening er toe doen.

Je past je aan

In volwassen relaties blijf je dit patroon herhalen: je eigen identiteit en verlangens blijven ondergeschikt aan die van anderen. Door de manier waarop je (geen) grenzen stelt, hoe je je eigenwaarde ervaart en hoe je vertrouwen en intimiteit toelaat worden ook werkrelaties, familiebanden en jouw gezondheid beïnvloed.

Goed om te weten dat deze patronen en deze dynamiek is opgeslagen in je zenuwstelsel. Zoals gezegd ligt de oorsprong vaak in onze hechting of (on)veiligheid in de kinderjaren. Ons autonome (onbewuste) zenuwstelsel bewaakt onze veiligheid en onveiligheid. Het schakelt bij gevaar automatisch over op de meest succesvolle overleefstrategie. Codependentie (en aanpassen) is zo’n overleefstrategie. Je bent je vaak niet bewust van een diep geworteld gevoel van onveiligheid dat er aan ten grondslag ligt. En de noodzaak die er als kind was om de relatie met je ouders veilig te houden of te maken. We weten onbewust dat we niet zonder ze kunnen overleven.

Vaak kom je er in relatie met je werkgever of partner pas achter dat er iets niet klopt. Je krijgt een burn-out omdat je alle verzoeken van je baas denkt te moeten inwilligen. Bij vrienden of je liefdespartner signaleer je dat de afhankelijkheid binnen de relatie niet in balans is. Je vindt het moeilijk om grenzen te stellen en op te komen voor je eigen behoeftes.

Verlatingsangst of bindingsangst

In liefdesrelaties kan verlatingsangst of bindingsangst ontstaan. Omdat je de neiging hebt je aan te passen aan de behoeftes van een ander, is de relatie niet gelijkwaardig.

Dit resulteert in relaties waarin je verbinding mist en het gevoel van eenzaamheid en verlatenheid ervaart. Je bent zo gewend aan deze codependentie patronen dat het lastig is om zelf te ontdekken waarom het niet lukt om een stabiele en veilige relatie te ontwikkelen. Je hebt niet geleerd dat jouw gevoelens er mogen zijn. Daarnaast heb je jouw eigen authentieke zelf leren afkeuren en blijf je manieren zoeken om relaties te “redden”. Of je dat nou in een bestaande relatie doet of steeds weer op zoek gaat naar iemand waar het wel mee werkt… de patronen blijven hetzelfde.

Relatieverslaving

Een codependent patroon kan uitmonden in een relatieverslaving. De angst voor afhankelijkheid of de behoefte eraan is zo groot dat de relatie verslavende kenmerken krijgt. Je kunt niet zonder de ander, of je angst voor de verbinding is zo groot dat je steeds weer een nieuwe relatie aan gaat.

Naast de diepe dalen zijn de pieken hoog als de relatie, vooral in het begin, wel goed lijkt te gaan. Het is vaak lastig om uit dat soort relaties en uit het patroon te stappen. De wereld, het leven en je hart lijken leeg, grijs en saai zonder de ervaring van deze vorm van liefde. We overtuigen onszelf dat we de dalen graag over hebben voor de pieken, met de hartstocht en de spanning die we dan voelen. Aan de andere kant kun jij je angstig en verlaten voelen bij het idee om het weer alleen te moeten doen en houd je daarom iets in stand dat in ieder geval vertrouwd voelt.

Is dit liefde?

De oorsprong van die overtuiging dat dit liefde is, ligt vaak in dat wat je geleerd hebt over liefde van je ouders of verzorgers of door ervaringen in je jeugd. Het gedrag wat je daarbij hebt geleerd blijf je inzetten om de liefde te krijgen zoals je dat gewend bent. De vraag is alleen of dat de liefde is die je echt wilt? Als je de onderliggende patronen wilt doorbreken dan kan ik je ook hierin ook ondersteunen met Codependentie therapie.

Het doel van codependentie therapie

Codependentie therapie richt zich op het versterken van jouw autonomie en het versterken van je relatie met jezelf. Ik help je in de codependentie therapie om:

• Inzicht te krijgen in de noodzaak om je eigen behoeftes ondergeschikt te maken aan die van een ander. En hoe je kunt leren ontdekken wat jouw eigen behoeftes zijn.
• Inzicht te krijgen in de onderliggende onveiligheid om grenzen aan te geven. Te leren begrijpen dat het mogelijke risico van afwijzing of verlies als kind te groot en onveilig was. En dat er daardoor mogelijk helemaal geen ruimte was om grenzen te leren voelen. Om daarna te leren die grenzen wel te ervaren en hoe je om kunt gaan met afwijzing zonder jezelf daarin te verliezen.
• Praktische assertieve communicatie vaardigheden te leren om grenzen en behoeftes kenbaar te maken.
• Je eigen identiteit leren ontdekken en begrijpen waarom goedkeuring van een ander nodig was om je veilig te houden. Als je eigen identiteit meer ruimte krijgt en je zelfbeeld verbeterd door de therapie dan zul je merken dat die goedkeuring van de ander minder noodzakelijk wordt.
• Leren ontdekken hoe het is om je veilig te voelen in jezelf en bij die ander zodat jij je echt kunt verbinden. Op een manier waarop jij helemaal jezelf mag zijn.

Therapie is daarmee niet alleen gericht op symptomen, maar op het fundamenteel veranderen van de relatie met jezelf én met anderen.

Codependentie therapie

Allereerst onderzoeken we hoe jouw systeem van codependentie werkt en hoe jij daar tot dusver mee om bent gegaan.

Zoals al een paar keer benoemd; Er was ooit een goede reden om je aan te passen, je eigen behoefte ondergeschikt te maken aan die van een ander. Het ging ooit over veiligheid en onveiligheid en er stond iets op het spel: de relatie met je ouders bijvoorbeeld.

Jouw lichaam heeft die noodzaak in het zenuwstelsel op geslagen en reageert nog steeds zoals het vroeger, toen je jonger was, nodig was om je veilig te houden.

Dat lichaam geeft nog steeds dezelfde signalen als we getriggerd raken en vertelt het ons ook nu nog dat we niet veilig zijn. Ook als we ons daar niet bewust van zijn. Die signalen helpen je om te gaan begrijpen wat de oorspong is van jouw codependentie patroon. Omdat die signalen en de respons zoals aanpassen, pleasen, jezelf wegcijferen, verwerkt en in gang gezet worden door ons onbewuste zenuwstelsel, is onze cognitie altijd te laat met begrijpen en acteren.

Het doorbreken van codependentie patronen vergt dus iets anders dan een trucje dat je aan kunt leren of iets wat je met verandering van gedrag bewerkstelligt. Het vraagt een dieper onderzoek naar jezelf en dat wat je ooit geleerd hebt.

Om die oorsprong te leren kennen werk ik in de therapie met:

• Lichaamsgerichte oefeningen
• Emotionele gewaarwordingen
• Cognitief gedrag en vaardigheden
• Overtuigingen en gedachten

Thema’s die aan bod kunnen komen zijn:

• Hechting
• Familiesystemen
• Overleefstrategieën
• Veerkracht en ons “gezonde ik”
• Onderliggend trauma
• Delenwerk met behulp van Voice Dialogue
• Het zenuwstelsel en de polyvagaaltheorie
• Het innerlijke kind (als deel maar ook in het zenuwstelsel)
• Empathie, erkenning voor jezelf
• Praktische en cognitieve vaardigheden

Werkwijze:

• Delenwerk; zoals voice dialogue
• IoPT; psychotherapie gericht op trauma en de identiteit
• Het zenuwstelsel en de polyvagaal theorie om thema’s als veiligheid en onveiligheid te herkennen. Net als triggers.
• Innerlijk kindwerk
• Co regulatie; ervaren dat je het niet meer alleen hoeft te doen
• Veiligheid: alles gaat in jouw tempo en de interventies sluiten aan bij jouw hulpvraag.
• Cognitieve vaardigheden
• EMDR

De Codependentie therapie is daarom gericht op inzicht en oefenen om je eigen behoeftes te erkennen en ze in relaties net zo belangrijk te maken als de behoeftes van de ander. Ook onderzoeken we wat jou “triggert” in relaties waardoor je in deze patronen terecht komt en hoe je daar in de toekomst vanuit zelfzorg uit kunt komen.

Soms liggen er pijnlijke of verdrietige oorzaken onder het patroon. Met IoPT (Traumatherapie), psychotherapie, delenwerk of innerlijk kind oefeningen leer je voor jezelf te zorgen, oude pijn waar nodig te helen en verbinding te maken met andere mensen op basis van gelijkwaardigheid.