Waarom ervaren we bindingsangst of verlatingsangst?
In onze kinderjaren leren we wat liefde is. De relaties om ons heen zijn de blauwdruk van ons gevoel van liefde. Die blauwdruk kan gekleurd zijn door de trauma’s van onze verzorgers. Daardoor kan de relatie tussen jouw ouders onderling maar ook de relatie die ze hebben met jou weer beïnvloed worden. Als er bindingsangst of verlatingsangst in dit familiesysteem zit, dan wordt dat dus jouw voorbeeld.
De invloed van je kindertijd op liefde en hechting
De veiligheid van onze ouders hebben invloed op onze hechting. De manier waarop we liefde leren ervaren wordt weer beïnvloed door die hechting. Als het niet veilig genoeg is om jezelf te mogen worden in het gezin van herkomst, dan leren we overleven om het veilig te maken en worden we diegene die wel geliefd en erkend wordt. Dat doen we onbewust om de relatie met onze ouders of verzorgers in stand te houden.
Codependentie als overleefstrategie
Een van de overleef strategieën is aanpassen; codepedentie. We cijferen onszelf weg en dienen de ander in dat wat we denken dat hij of zij nodig heeft. In de hoop dat er daarmee ruimte komt bij die ander om alsnog voor ons te zorgen. Een van de overtuigingen die je daarbij mogelijk gaat aannemen is dat jij hard moet werken om liefde te krijgen.
Parentificicatie
Een ander respons kan zijn dat de ouder niet voor zichzelf kan zorgen en een onbewust appel doet op jouw zorg. Daarbij worden de rollen van verzorger en kind omgedraaid: Parentificatie. Je neemt dan verantwoordelijkheden op je waarvoor je nog helemaal niet toegerust bent. Maar ja; als niemand anders het kan dan moet je wel.
Parentificatie: wanneer jij als kind de zorg overneemt
En zo leer je dat jij de touwtjes in handen moet nemen. Dat jij verantwoordelijk bent voor veiligheid in het systeem. Daarbij kun je de overtuiging aan nemen dat een relatie betekent dat je alles zelf moet doen. Dat er geen hulp of steun beschikbaar is. Je leert feitelijk niet hoe het is om je te verbinden en er op kunt vertrouwen dat er iemand is die er voor jou is.
Wat gebeurt er als ouders emotioneel niet beschikbaar zijn?
Als we leren dat onze ouders er niet zijn voor ons, of ons zelfs afwijzen als we iets van onszelf laten zien, dan leren we dat we alleen zijn. Als kind is dat niet te bevatten omdat we ouders nodig hebben om in leven te blijven. En dus gaan we iets doen voor de ander, waarvan we hopen dat we dan wel gezien, gehoord of erkend worden.
Hoe oude overtuigingen doorwerken in volwassen relaties
Met deze overtuigingen gaan we volwassen relaties aan. En zo gaan we er ook in deze relaties vanuit dat we het alleen moeten doen, dat binding niet een vanzelfsprekende veilige haven is, dat we niet onszelf kunnen zijn of hard moeten werken om de relatie in stand te houden.
Hoe deze overtuigingen leiden tot bindingsangst en verlatingsangst
Het verlangen naar binding is universeel. Maar als we geleerd hebben dat binding en liefde een prijs hebben, dan gaan we daar ook in latere relaties van uit. Om te voorkomen dat we geraakt worden in onze grootste kwetsbaarheid worden we of heel voorzichtig in het aangaan van die binding of we zien iedere relatie als ons redmiddel en proberen die koste wat het kost in stand te houden.
Waarom beschikbaarheid bindingsangst kan veroorzaken
Door deze bagage in ons systeem is het goed mogelijk dat we niet herkennen dat mensen beschikbaar zijn en tegelijkertijd voor zichzelf kunnen zorgen. Dat er mensen voor ons kunnen zorgen zonder dat wij daar iets voor (terug) hoeven te doen. Zelfs als deze “veilige mensen” voor onze neus staan zal ons zenuwstelsel alle signalen registreren die wij hebben gekoppeld aan “liefde”. Iemand die beschikbaar is wordt in onze ogen dan iemand waar we ook voor moeten zorgen. En zo kunnen we angst voelen om ons te binden want met deze overtuiging betekent binding dat we “onszelf moeten inleveren”.
De dynamiek van verlatingsangst
Doordat we al jong hebben geleerd hoe we ons veilig houden in een relatie waarin iemand niet beschikbaar is, weten we ook wat we kunnen doen om een onbeschikbare partner aan ons te binden met alle hardwerkende, invoelende en begripvolle delen. We projecteren al onze hoop op die persoon want wellicht lukt het nu wel om ons in deze relatie erkend te voelen. Bij de eerste signalen dat het ook hier niet gaat lukken, wordt de verlatingsangst voelbaar. Meestal is onze respons dan om nog harder te gaan werken, nog meer ons best te doen, nog meer op te letten wat iemand wel of niet aantrekkelijk vindt… Met als gevolg dat we vervreemd raken van onszelf.
De knipperlichtrelatie: bindingangst en verlatingsangst in een relatie
De kans is groot dat je partners aan trekt die een soortgelijke dynamiek hebben ontwikkeld. Dan kan het een (bindingsangst) over gaan in het ander (verlatingsangst). In de relatie maar ook in jezelf. Iemand lijkt in eerste instantie heel beschikbaar (vanuit zijn of haar verlatingsangst) en geeft jou al snel het gevoel dat er binding is. Daarmee kun jij een gevoel van controle krijgen: jij kunt de tijd nemen om te voelen wat je wilt met deze relatie. De ander is er toch wel. Je hebt misschien twijfels omdat deze partner niet heel spannend is.
Als er voor jou reden genoeg is om de binding in deze relatie verder te onderzoeken dan kan dat weer een trigger zijn voor je partner. Waar hij of zij eerst hard moest werken om jou te overtuigen, ben jij nu opeens beschikbaar. Dat kan de bindingsangst opwekken bij deze (toch niet zo veilig gehechte) partner. Jij registreert deze verandering bij je partner en dat triggert jouw verlatingsangst. Nu ga jij hard aan het werk om deze relatie in stand te houden.
Kun je bindingsangst en verlatingsangst doorbreken?
Meestal ontstaan hier ongezonde relatiepatronen in of de welbekende knipperlichtrelatie waarin je steeds weer verschuift van dynamiek. Je kunt niet met en niet zonder die ander… Deze patronen zijn te doorbreken.
Hulp bij codependentie en ongezonde relatiepatronen
Wees welkom in mijn praktijk om te onderzoeken in welke dynamiek jij vaak terecht komt en wat er aan onderliggende overtuigingen of patronen zijn ontwikkeld in je leven. Het kan echt anders…
Het verlangen naar binding is universeel
